Wprowadzenie do systemu dziesiątkowego na złotym materiale

Złoty materiał służy do zapoznania dziecka z zasadami dziesiątkowego systemu pozycyjnego i wykonywania działań arytmetycznych w tym systemie. Złoty materiał pomaga dziecku zobrazować wielkości jedności, dziesiątki, setki i tysiąca.

Jak wprowadzam system dziesiątkowy?

Przygotowałam Milenie złoty materiał, o tym jak to zrobiłam pisałam w tym wpisie.

Na pierwszej lekcji pokazałam Milence złoty materiał i zapoznałam ją z pojęciami: jedność, dziesiątka, setka, tysiąc.

Do prezentacji przygotowałam matę do porządkowania złotego materiału, pojedynczy koralik oznaczający jedność, jeden drucik z nawleczonymi dziesięcioma koralikami oznaczający dziesiątkę, jeden kwadrat z narysowanymi dziesięcioma dziesiątkami oznaczający setkę oraz jeden sześcian oznaczający tysiąc.

Prezentacja – przygotowanie

Matę rozłożyłam na stoliku (złożoną na pół, bo w celach tej prezentacji nie była nam potrzebna taka duża). Usiadłyśmy razem przy stoliku.

Tacę z perłami ustawiłam tak,aby mieć jedności po prawej stronie.

Prezentacja jedności

Bierzemy do ręki jeden koralik mówiąc „to jest jeden” („to jest jedna jedność”). Dajemy dziecku do ręki aby poobracało w palcach i powtórzyło „to jest jeden” („to jest jedna jedność”). Następnie odkładamy koralik na matę.

Prezentacja dziesiątki

Następnie bierzemy do reki dziesiątkę i głośno przeliczamy koraliki, akcentując ostatni liczebnik. Dajemy dziecku do ręki aby samo przeliczyło koraliki.

Następnie kładziemy dziesiątkę po lewej stronie jedności mówiąc „to jest dziesięć” („ to jest jedna dziesiątka”).

W celu ukazania relacji pomiędzy jednością a dziesiątką koraliki dziesiątki przeliczamy jeszcze raz, przykładając jedność do każdego koralika dziesiątki. Rodzic rozpoczyna przeliczanie na głos – kontynuuje dziecko.

wprowadzenie do systemu dziesiątkowego

 

W kolejnym kroku aby jeszcze lepiej pomóc uzmysłowić Milenie, że dziesięć pojedynczych koralików to jedna dziesiątka koło każdego koralika dziesiątki układam pojedyncze koraliki i przeliczam na głos na początek pojedyncze, później te w dziesiątce.

wprowadzenie do systemu dziesiątkowego

 
Prezentacja setki

Podobnie postępujemy z kwadratem oznaczającym setkę. Przeliczamy rzędy koralików w kwadracie, przykładając doń dziesięć razy dziesiątkę, mówiąc „jedna dziesiątka, dwie dziesiątki, trzy dziesiątki…. Dziesięć dziesiątek tworzy jedną setkę”. Następnie kładziemy kwadrat z lewej strony dziesiątki i mówimy „to jest sto” („to jest jedna setka”).

Po raz kolejny aby jeszcze lepiej pomóc zrozumieć Milence, że dziesięć dziesiątek to jedna setka, na kwadracie układam po kolei dziesięć dziesiątek przeliczając na głos. Następnie zbieram dziesiątki, kwadrat setki kładę po lewej stronie dziesiątki i mówię „to jest jedna setka” (to jest sto”).

wprowadzenie do systemu dziesiątkowego

 
Prezentacja tysiąca

W ten sam sposób postępujemy z sześcianem oznaczającym jeden tysiąc. Przeliczamy warstwy koralików w sześcianie (kwadraty setek), przykładając dziesięć razy kwadrat oznaczający sto do jednej ze ścian sześcianu, mówiąc „jedna setka, dwie setki…. Dziesięć setek tworzy jeden tysiąc”.

Kładąc sześcian po lewej stronie setki, mówimy „to jest tysiąc” („to jest jeden tysiąc”).

Dodatkowo z pudełka biorę dziesięć setek i obok tysiąca układam setki po kolei w wieżę, przeliczając na głos. Ten sposób pomaga Milenie jeszcze zrozumieć, że dziesięć setek tworzy jeden tysiąc.

wprowadzenie do systemu dziesiątkowego

 
Drugi etap

W drugim etapie wprowadzania złotego materiału podaję Milenie polecenia typu: „daj mi dziesiątkę”, „pokaż jedność”, „połóż dłoń na setce”, „weź do lewej ręki tysiąc” itp.

Ma to na celu sprawdzenie czy dziecko prawidłowo kojarzy nazwy: jedność (jeden), dziesiątka (dziesięć), setka )sto), tysiąc z odpowiednim materiałem.

Trzeci etap

W ostatnim etapie zadajemy dziecku pytania „co to jest?” wskazując palcem materiał, nie zachowując kolejności rzędów.

Pytania te mają na celu sprawdzenie, czy dziecko potrafi prawidłowo nazywać materiał.

wprowadzenie do systemu dziesiątkowego

 

W każdej chwili gdy widzimy, że dziecko jeszcze się myli obowiązkowo wracamy do pierwszego etapu. Kolejne etapy powtarzamy tak długo jak wymaga tego dziecko. Jeśli ma problemy z poprawnym nazewnictwem i identyfikowaniem materiału – nie idziemy dalej. Aby móc przystąpić do kolejnych lekcji, dodawania, odejmowania itp. na złotym materiale – dziecko musi opanować podstawy.